Roubini cảnh báo: AI sẽ dẫn đến chủ nghĩa xã hội hoặc UBI – Crypto có nằm trong vùng nguy hiểm?

Trong một bài viết gần đây trên Crypto Briefing, Nouriel Roubini – nhà kinh tế học nổi tiếng với biệt danh 'Dr. Doom' – đã đưa ra một dự báo gây sốc: trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ dẫn đến tình trạng thất nghiệp hàng loạt, buộc xã hội phải lựa chọn giữa chủ nghĩa xã hội kiểu mới hoặc triển khai thu nhập cơ bản phổ quát (UBI). Đây không phải là lần đầu Roubini cảnh báo về AI, nhưng lần này ông đặt vấn đề trong bối cảnh chính trị – kinh tế – xã hội, không chỉ đơn thuần là công nghệ. Roubini, người từng tiên đoán cuộc khủng hoảng tài chính 2008, lập luận rằng AI sẽ thay thế không chỉ lao động chân tay mà cả lao động trí óc, tạo ra một tầng lớp người lao động 'dư thừa'. Khi đó, các chính phủ buộc phải can thiệp bằng cách phân phối lại của cải thông qua UBI hoặc các chính sách xã hội chủ nghĩa. Ông viết: 'Chúng ta sẽ chứng kiến sự trỗi dậy của một hình thức chủ nghĩa xã hội mới, nơi nhà nước kiểm soát các tư liệu sản xuất và phân phối thu nhập để duy trì ổn định xã hội.' Tuy nhiên, với tư cách là một người đã theo dõi thị trường crypto từ những ngày ICO 2017, tôi nhận thấy bài viết này có một vấn đề cốt lõi: nó thiếu bằng chứng thực nghiệm. Roubini đưa ra một kịch bản cực đoan, nhưng không đề cập đến cơ chế chuyển đổi cụ thể. Ông cũng bỏ qua khả năng tự điều chỉnh của thị trường lao động, vốn đã từng xảy ra trong các cuộc cách mạng công nghiệp trước đây. Về tác động đến crypto, có hai luồng suy nghĩ trái chiều. Một mặt, nếu UBI được triển khai qua tiền kỹ thuật số (CBDC), nhu cầu với các loại tiền ẩn danh như Bitcoin có thể giảm vì chính phủ muốn theo dõi chi tiêu. Mặt khác, trong một xã hội xã hội chủ nghĩa với sự kiểm soát tài chính chặt chẽ, nhu cầu về tài sản phi tập trung, khả năng chống kiểm duyệt sẽ tăng mạnh. Điều này giải thích tại sao giá Bitcoin thường tăng khi có bất ổn chính trị. Tôi từng audit hợp đồng thông minh của Status.im vào năm 2017 và phát hiện lỗ hổng reentrancy. Kinh nghiệm đó dạy tôi rằng những dự báo vĩ mô thường ít ảnh hưởng đến giá code thực tế hơn là những lỗi trong logic. Tuy nhiên, khi một nhân vật có tầm ảnh hưởng như Roubini lên tiếng, thị trường crypto thường phản ứng trong ngắn hạn – nhưng rồi nhanh chóng quên đi. Góc nhìn phản biện: Roubini nổi tiếng là người hoài nghi crypto. Ông từng gọi Bitcoin là 'bong bóng lớn nhất lịch sử'. Vì vậy, bài viết này có thể là một phần trong chiến dịch dài hạn của ông nhằm thúc đẩy quản lý chặt chẽ hơn đối với tài sản số. Nếu UBI trở thành hiện thực, nó sẽ được thực hiện qua hệ thống ngân hàng truyền thống, không phải blockchain. Do đó, crypto có thể không được hưởng lợi trực tiếp. Kết luận: Bài viết của Roubini là một lời cảnh báo đáng chú ý, nhưng nó thuộc về thể loại 'rủi ro đuôi' – xác suất thấp nhưng tác động lớn. Đối với nhà đầu tư crypto, việc dựa vào dự báo này để điều chỉnh danh mục là không khôn ngoan. Thay vào đó, hãy tập trung vào các tín hiệu kỹ thuật và on-chain – những thứ có thể đo lường được. Còn về xã hội, câu hỏi đặt ra là: nếu AI thực sự thay thế con người trong hầu hết công việc, liệu chúng ta có cần tiền nữa không? Hay chúng ta sẽ quay lại thời kỳ săn bắt hái lượm với robot phục vụ?