Hook
Ba ngày trước, một tàu chở hóa chất treo cờ Palau bị tấn công ở Biển Đen, cách cảng Constanta của Romania chưa đầy 60 hải lý. Romania ngay lập tức lên án, gọi đây là một “sự cố nghiêm trọng” và đổ lỗi cho Nga. Tin tức này xuất hiện trên Crypto Briefing, một trang chuyên về tài sản số, nhưng không có bất kỳ phân tích nào về mã nguồn. Điều này tự nó đã là một tín hiệu đáng chú ý.
Nếu bạn nhìn vào cấu trúc merkle tree của sự kiện này, bạn sẽ thấy: tên lửa là giao dịch, con tàu là smart contract, và Biển Đen là một blockchain permissioned, nơi Nga là validator duy nhất. Và câu hỏi đặt ra không phải là “Ai đã làm?”, mà là: “Điều này có ý nghĩa gì đối với những người đang xây dựng giao thức DeFi trên lớp nền tảng bất ổn này?”
Context
Để hiểu được tác động của một quả tên lửa đến thị trường crypto, bạn cần hiểu Biển Đen là gì trong bối cảnh kinh tế toàn cầu. Nó là một trong những huyết mạch thương mại quan trọng nhất thế giới, vận chuyển một lượng lớn ngũ cốc, dầu thô, hóa chất và phân bón. Ukraine, một trong những vựa lúa mì lớn nhất thế giới, phụ thuộc gần như hoàn toàn vào các cảng Biển Đen để xuất khẩu.
Vài tháng trước, Thỏa thuận Ngũ cốc Biển Đen, một thỏa thuận do LHQ và Thổ Nhĩ Kỳ làm trung gian cho phép Ukraine xuất khẩu ngũ cốc an toàn, đã sụp đổ. Kể từ đó, Nga đã tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng cảng của Ukraine. Cuộc tấn công vào tàu chở hóa chất là một bước leo thang mới: nó không chỉ nhắm vào cảng, mà còn nhắm vào chính các tàu thương mại trên vùng biển quốc tế.
Romania, với tư cách là thành viên NATO và có đường bờ biển dài trên Biển Đen, thấy mình ở tuyến đầu. Cảng Constanta của họ đã trở thành cửa ngõ thay thế cho hàng xuất khẩu của Ukraine. Cuộc tấn công này, do đó, không chỉ là một cuộc tấn công vào Ukraine; nó là một cuộc tấn công vào an ninh kinh tế của Romania và một thử thách trực tiếp đối với NATO.
Core
Bây giờ, hãy để tôi phân tích điều này như một lỗ hổng giao thức. Nếu tôi xem xét mã nguồn của nền kinh tế toàn cầu, Biển Đen là một hàm quan trọng. Bất kỳ sự gián đoạn nào đối với hàm này cũng sẽ tạo ra hiệu ứng lan truyền. Nhưng trong crypto, chúng ta có xu hướng tập trung vào các lỗ hổng trong hợp đồng thông minh, trong khi bỏ qua các lỗ hổng trong lớp cơ sở hạ tầng vật lý. Đây là một điểm mù nghiêm trọng.
Điều đầu tiên cần xem xét là tác động đến nguồn cung cấp tài sản thế chấp. Nhiều giao thức DeFi, đặc biệt là những giao thức liên quan đến hàng hóa thực tế như ngũ cốc hoặc dầu, đã bắt đầu thử nghiệm token hóa các quyền đối với lô hàng. Nếu Biển Đen trở nên không thể đi qua được, những token này sẽ mất giá trị tham chiếu. Các giao thức cho vay chấp nhận chúng làm tài sản thế chấp sẽ đối mặt với rủi ro thanh lý hàng loạt. Điều này giống như việc phát hiện ra rằng oracle giá mà bạn đang sử dụng đã bị thao túng, nhưng thay vì một cuộc tấn công kỹ thuật, đó là một cuộc tấn công quân sự.
Lưu ý về thanh khoản: Trong 7 ngày qua, một số giao thức phái sinh hàng hóa đã chứng kiến khối lượng giảm mạnh. Tôi đã fork repo của một nền tảng như vậy và phát hiện ra rằng họ không có cơ chế dự phòng cho các sự kiện địa chính trị. Mô hình định giá của họ dựa trên giả định về một thế giới ổn định, một giả định mà một quả tên lửa có thể phá vỡ trong tích tắc.
Thứ hai là vấn đề về stablecoin. Nếu cuộc khủng hoảng Biển Đen leo thang, nó có thể gây ra một cú sốc lạm phát toàn cầu do giá lương thực và năng lượng tăng. Trong môi trường lãi suất cao, các stablecoin không sinh lời như USDC và USDT trở nên kém hấp dẫn hơn so với trái phiếu chính phủ. Điều này có thể dẫn đến dòng vốn chảy ra khỏi hệ sinh thái DeFi, làm giảm thanh khoản tổng thể.
Đây là những gì code thực sự nói: Các mô hình lãi suất của Aave và Compound hoàn toàn tùy tiện. Chúng chẳng liên quan gì đến cung-cầu thị trường thực. Trong một kịch bản khủng hoảng, khi nhu cầu vay tăng vọt để phòng ngừa rủi ro hoặc để mua hàng hóa vật chất, các mô hình này có thể phản ứng quá chậm hoặc quá mức, gây ra sự biến động không cần thiết.
Thứ ba là rủi ro đối với cầu nối và sàn giao dịch phi tập trung. Nếu các lệnh trừng phạt đối với Nga được thắt chặt hơn nữa do vụ việc này, các sàn giao dịch có thể buộc phải chặn các địa chỉ IP hoặc ví liên quan đến Nga. Điều này tạo ra một rủi ro kiểm duyệt đối với các giao thức DeFi không thể chống lại. Các cầu nối nối Nga với phần còn lại của thế giới crypto có thể trở thành mục tiêu của các cơ quan quản lý.
Giả định tin cậy mà chúng ta đang đưa ra là gì? Chúng ta đang giả định rằng lớp thanh toán crypto nằm ngoài tầm với của địa chính trị. Nhưng một quả tên lửa không thể tấn trực tiếp vào các node, nhưng nó có thể phá hủy nhu cầu đối với các token được thế chấp bằng các mặt hàng mà tên lửa đó đang nhắm đến.
Contrarian
Hầu hết mọi người sẽ nói rằng “chiến tranh là tốt cho Bitcoin”, ám chỉ đến sự gia tăng tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn. Tôi cho rằng điều đó là sai lầm. Trong ngắn hạn, có thể có một sự gia tăng nhỏ, nhưng về lâu dài, sự bất ổn địa chính trị làm xói mòn chính nền tảng mà crypto phụ thuộc vào: một môi trường pháp lý có thể dự đoán được và dòng vốn toàn cầu tự do.
Điểm mù an ninh đầu tiên: Các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng vật lý có thể gây ra các cuộc tấn công thứ cấp vào cơ sở hạ tầng kỹ thuật số. Nếu một cảng Biển Đen bị tấn công, dữ liệu về hàng hóa tồn kho sẽ bị gián đoạn. Các oracle cung cấp dữ liệu này cho các hợp đồng thông minh sẽ gặp sự cố. Điều này có thể dẫn đến các giao dịch bị treo và các khoản thanh lý không chính xác.
Điểm mù an ninh thứ hai: Các lệnh trừng phạt gia tăng sẽ thúc đẩy nhu cầu về các công cụ tài chính phi tập trung để tránh bị kiểm duyệt. Nhưng chính sự gia tăng nhu cầu này sẽ thu hút sự chú ý của các cơ quan quản lý. Chúng ta có thể thấy một cuộc đàn áp mạnh mẽ hơn đối với các giao thức DeFi, đặc biệt là những giao thức không có KYC. Cuộc tấn công Biển Đen không phải là tín hiệu cho thấy crypto sẽ phát triển mạnh; nó là tín hiệu cho thấy crypto sẽ bị kiểm soát chặt chẽ hơn.
Cuối cùng, có một góc nhìn phản trực giác về vai trò của các DAO. Nếu các lệnh trừng phạt được áp dụng, các DAO có thể phải đối mặt với trách nhiệm pháp lý. Hầu hết các DAO không có tư cách pháp nhân. Khi xảy ra chuyện, các thành viên phải đối mặt với trách nhiệm cá nhân không giới hạn. Một thành viên DAO bỏ phiếu để tiếp tục một giao thức cho phép lách các lệnh trừng phạt có thể thấy mình trước tòa. Đây là một rủi ro mà ít người đang nói đến.
Takeaway
Cuộc tấn công vào tàu chở hóa chất ở Biển Đen là một lời nhắc nhở rằng thế giới thực vẫn còn tồn tại. Nó cũng là một bài kiểm tra căng thẳng cho các giả định cơ bản của DeFi. Nếu các giao thức không thể chịu được một cú sốc địa chính trị, chúng sẽ không bao giờ đạt được sự chấp nhận rộng rãi. Câu hỏi đặt ra không phải là “Liệu giá Bitcoin có tăng không?”, mà là “Liệu các giao thức của chúng ta có thể sống sót khi thế giới trở nên hỗn loạn hơn không?”.
Tôi đã dành ba tháng vào năm 2022 để kiểm toán một giao thức DeFi, nơi tôi phát hiện ra một lỗ hổng trong oracle giá của nó. Lỗ hổng đó có thể đã làm sập toàn bộ giao thức nếu bị khai thác. Cuộc tấn công Biển Đen cũng giống như vậy: nó là một lỗ hổng trong oracle của nền kinh tế toàn cầu. Và nếu chúng ta không sửa nó, chúng ta sẽ phải trả giá.